“Và rồi núi vọng” là tác phẩm thứ ba của Khaled Hosseini, được xuất bản năm 2017 – màn comeback sau hai tác phẩm thành công “Người đua diều” (2003) và “Ngàn mặt trời rực rỡ” (2007). Một bài ca trầm lắng, nhẹ nhàng hơn so với hai tác phẩm trước.
Mình đặc biệt ấn tượng với cách Khaled Hosseini mở đầu tác phẩm bằng một câu chuyện cổ, nơi người cha mất đi đứa con trong tay loài div – sinh vật dân gian Afghanistan vì “phải cắt một ngón tay để bảo vệ cả bàn tay”. Tưởng chừng chỉ là một câu chuyện dân gian đơn thuần, nhưng chính nó lại trở thành tiền đề, một điềm báo đầy ám ảnh cho cuộc chia ly sau này giữa Abdullah và Pari.
“Một kẻ hèn nhát thay vì day dứt lương tâm lại giương mắt nhìn lũ con mình chết. Ngươi nói ngươi không can đảm nhưng ta thấy phẩm chất đó ở ngươi. Những gì ngươi đã làm, gánh nặng mà người chấp nhận mang, đòi hỏi lòng can đảm.”
Dù sự chia ly này là xương sống kết nối toàn bộ mạch truyện, thế nhưng không vì thế tác phẩm tập trung hết vào Abdullah và Pari. Đó chỉ là một khởi đầu để mở ra bao cuộc đời khác, mỗi số phận mang theo một nỗi đau và một khát vọng riêng. Với mình, “Và rồi núi vọng” không cao trào, không một cốt truyện rõ ràng xuyên suốt cả tác phẩm. Mỗi chương sách là một lát cắt cuộc đời, góc nhìn và suy ngẫm của từng nhân vật.
Như chính phần giới thiệu cuốn sách có nhắc tác phẩm “đưa chúng ta từ Kabul rời Paris, từ San Francisco tới hòn đảo Tinos xinh đẹp của Hy Lạp”. Mình cảm nhận rằng “Và rồi núi vọng” tựa như một cầu nối giữa Afghanistan và bên ngoài thế giới.
Đó là nỗi niềm của Idris và Timur – những đứa con tha hương ngày trở về, chứng kiến sự tàn phá chiến tranh và xã hội hỗn loạn chính quê nhà mình. Đó cũng là sự trống trải và mơ hồ về nguồn cội hiện lên trong số phận của Pari. Những con người ở lại, dành cả đời mình tại quê hương, đi qua những ngày bơm rơi đạn lạc như bác Nabi.
Và bên cạnh họ, những người nước ngoài làm thiện nguyện như bác sĩ Markos, y tá Amra hiện diện để chữa lành Afghanistan, như một lời nhắc rằng bi kịch nơi đây không chỉ là nỗi đau của riêng một dân tộc, mà còn là vết thương chung của nhân loại.
Những mốc thời gian đan xen nhau cùng với nhịp văn chầm chậm khiến mình đôi lúc cảm thấy khó đọc. Lật giở từng chương sách, mình cảm thấy giống đọc truyện ngắn vì nếu độc lập mỗi chương, câu chuyện vẫn truyền tải đầy đủ thông điệp. Tuy nhiên, mình mong muốn mỗi câu chuyện ở từng nhân vật cần được liên kết chặt chẽ hơn với nhau.
Điển hình như chương về bác sĩ Markos làm việc tại Afghanistan, mình mong chờ câu chuyện xoáy sâu về công việc và những khó khăn mà Markos phải đối mặt khi làm tình nguyện ở đất nước này, thay vì câu chuyện quá khứ cá nhân của anh ở quê hương Hy Lạp. Mặc dù vẫn cảm nhận thông điệp ý nghĩa từ chương đó nhưng cá nhân mình thấy nó hoàn toàn rời rạc toàn bộ mạch truyện.
“Và rồi núi vọng” với mình nhẹ nhàng nhưng lại không đủ ấn tượng bằng hai tác phẩm trước đây. Mình nghĩ nếu ai chưa tiếp cận với sách của Khaled Hosseini, mọi người nên đọc trước “Người đua diều” và “Ngàn mặt trời rực rỡ” – những tác phẩm khắc họa đậm nét hơn về cuộc sống, con người và văn hóa ở Afghanistan. “Và rồi núi vọng” cũng phù hợp hơn cho thứ tự đọc sau bởi lẽ đây là sẽ là một làn gió êm dịu hơn sau khi đã đi qua bao nhiêu thăng trầm chiến tranh, bi kịch và chia ly ở hai tác phẩm trước.
